Өнөөдөр буюу тавдугаар сарын 23 нь Григорийн тооллын жилийн 143 дахь өдөр, билгийн тооллын зуны тэргүүн харагчин могой сарын шинийн 6-ны өдөр тохиож байна. Наран 05:06 цагт мандаж, 20:32 цагт жаргана. Энэ өдөр дэлхийн түүхэнд улс төр, дайн тулаан, шинжлэх ухаан, технологи, соёл урлаг, олон улсын харилцаанд нөлөөлсөн олон чухал үйл явдал өрнөжээ.

• Эрт үе ба дундад зуун

1430 он:
Бургундийн талын цэргүүд Жанна д’Аркийг олзолсон нь Францын түүхэнд төдийгүй Зуун жилийн дайны өрнөлд томоохон эргэлт болсон юм. Тэр үед Францын эсэргүүцлийн бэлгэ тэмдэг болж байсан Жанна баригдсанаар англи, бургундийн тал давуу байдлаа бэхжүүлэхийг оролдсон байна.

1498 он:
Флоренцийн шашны зүтгэлтэн, улс төрийн нөлөө бүхий номлогч Жироламо Савонаролаг цаазалсан нь Сэргэн мандалтын үеийн Италийн улс төр, шашин, ёс суртахууны тэмцлийн хамгийн дуулиант үйл явдлуудын нэг болж үлджээ. Түүний мандалт, уналт Флоренцийн Бүгд найрамдах улсын тогтворгүй байдлыг тод харуулсан юм.

• Шинэ үе ба улс төрийн өөрчлөлт

1788 он:
Өмнөд Каролина АНУ-ын Үндсэн хуулийг баталсан найм дахь муж болжээ. Энэ нь шинээр байгуулагдаж байсан холбооны улсын хууль эрх зүйн суурь улам бэхжиж байсны илрэл болсон юм.

1829 он:
Венад Сайрил Демианд аккордионд патент олгосон нь хөгжмийн зэмсгийн түүхэнд шинэ эрин нээсэн үйл явдал байв. Хожим аккордион Европын ардын болон мэргэжлийн хөгжмийн салшгүй хэсэг болсон юм.

1863 он:
Лайпциг хотод байгуулагдсан Германы хөдөлмөрчдийн ерөнхий холбоо нь хожмын Германы социал демократ хөдөлгөөний үндэс суурийн нэг болжээ. Энэ нь Европ дахь ажилчин ангийн улс төрийн зохион байгуулалт хүчтэй тэлж эхэлсний тод жишээ болсон юм.

1907 он:
Финландын шинэ парламент анхны чуулганаа хийсэн нь тус улсын орчин үеийн парламентын ардчиллын түүхэнд чухал мөч байв. Ялангуяа бүх нийтийн сонгуулийн эрхийн дараах энэ шинэ бүтэц Европын улс төрийн шинэчлэлийн жишээ болж байлаа.

• Дайн ба олон улсын харилцаа

1915 он:
Итали улс Лондонгийн нууц гэрээний дагуу холбоотны талд нэгдэн, Австри-Унгарын эсрэг дайн зарласнаар Дэлхийн нэгдүгээр дайны Европ дахь фронтын тэнцвэрт том өөрчлөлт авчиржээ.

1945 он:
Нацист Германы СС-ийн тэргүүн Хайнрих Гиммлер баривчлагдсаны дараа цианид залгиж амиа егүүтгэсэн нь Нацист дэглэмийн удирдагчдын төгсгөлийн нэг бэлгэдэлт мөч болсон юм.

1949 он:
Барууны эзлэн түрэмгийллийн бүсүүдийн зөвшөөрлөөр Германы “Суурь хууль” хүчин төгөлдөр болж, Холбооны Бүгд Найрамдах Герман Улс буюу Баруун Герман албан ёсоор байгуулагджээ. Энэ нь хүйтэн дайны эхэн үеийн Европын улс төрийн газрын зурагт том өөрчлөлт авчирсан юм.

1951 он:
Бээжинд гарын үсэг зурсан “Арван долоон зүйлт хэлэлцээр” нь Төвөд ба БНХАУ-ын харилцаанд түүхэн эргэлт авчирсан бөгөөд Төвөдийн улс төрийн ирээдүйг олон арван жилээр тодорхойлох баримт бичиг болсон юм.

1998 он:
Умард Ирландын иргэд Сайн Баасан гарагийн хэлэлцээрийг дэмжсэн санал хураалтад өндөр хувиар “тийм” гэж санал өгснөөр олон жилийн цуст мөргөлдөөнийг улс төрийн аргаар намжаах замыг баталгаажуулжээ.

• Шинжлэх ухаан, нийгэм, соёл

1829 он:
Аккордионы патент олгогдсон нь хөгжмийн түүхэнд шинэ дуу авиа, шинэ тоглолтын хэв маяг бий болох эхлэл болсон. Энэ зэмсэг хожим Европоос Латин Америк хүртэл олон ардын хөгжмийн салшгүй хэсэг болсон юм.

1934 он:
Бонни Паркер, Клайд Барроу нарыг Луизианагийн Бьенвиль Паришд цагдаа нар отолтоор устгасан нь Америкийн гэмт хэргийн түүхэн дэх хамгийн их домогжсон хосын төгсгөл болж үлджээ. Их хямралын үеийн Америкийн сэтгэл зүй, хэвлэл мэдээллийн ертөнцөд энэ хэрэг онцгой байр суурь эзэлдэг.

1995 он:
“Жава” программчлалын хэлийг олон нийтэд танилцуулсан нь интернэт, программ хангамжийн хөгжлийн шинэ үеийг эхлүүлэхэд хүчтэй нөлөөлсөн юм. “Нэг удаа бичээд, хаана ч ажиллуул” гэсэн зарчим нь түүнийг технологийн ертөнцөд онцгой болгосон.

• Орчин цаг

1992 он:
Сицилийн Капачи орчимд шүүгч Жованни Фалконе, түүний эхнэр, гурван бие хамгаалагчийг хөнөөсөн нь Италийн мафийн эсрэг тэмцлийн түүхэн дэх хамгийн цочирдом халдлагын нэг болсон. Энэ аллага Италийн нийгэмд асар хүчтэй цочрол өгч, мафитай тэмцэх төрийн хатуу бодлогыг улам эрчимжүүлсэн юм.

2014 он:
Калифорнийн Исла Вистад болсон зэвсэгт халдлагын улмаас долоон хүн амиа алдаж, олон хүн шархадсан нь АНУ дахь их сургууль, залуусын орчин дахь хүчирхийллийн асуудлыг дахин анхаарлын төвд аваачсан юм.

2016 он:
Йемений Аден хотод болсон дэлбэрэлтүүд олон арван цэргийн алба хаагчийн аминд хүрсэн бол, мөн өдөр Сири улсын Жабле, Тартус хотуудад дараалсан халдлагууд болж 120 гаруй хүн амиа алдсан нь бүс нутгийн аюулгүй байдлын нөхцөл байдал ямар эмзэг байсныг тод харуулжээ.