Жил бүрийн дөрөвдүгээр сарын 4-ний өдрийг дэлхий даяар Мина, дэлбэрэх аюулаас хамгаалах олон улсын өдөр болгон тэмдэглэдэг. Энэхүү өдөр нь дайны үлдэгдэл мина болон дэлбэрэх аюултай хэрэгслийн эрсдэлийг бууруулах, иргэдийн амь насыг хамгаалах, аюултай бүс нутгийг цэвэрлэхэд анхаарал хандуулах зорилготой юм.

Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Ерөнхий Ассамблей 2005 онд энэхүү өдрийг баталж, 2006 оноос эхлэн дэлхий даяар тэмдэглэж эхэлжээ.

Дайны үлдэгдэл мина өнөөдөр ч олон орны иргэдийн амь насанд заналхийлсэн хэвээр байна. Олон улсын байгууллагуудын мэдээлснээр:

• Дэлхийн 60 гаруй улс мина, дэлбэрэх аюултай бүстэй,
• Жил бүр 5000–7000 хүн мина болон дэлбэрэх хэрэгслийн улмаас амь насаа алдах, гэмтэх тохиолдол бүртгэгддэг,
• Хохирогчдын 70 орчим хувь нь энгийн иргэд,
• Хохирогчдын 40 орчим хувь нь хүүхдүүд байдаг.

Мина, дэлбэрэх аюултай бүс нь зөвхөн хүний амь насанд аюул учруулахаас гадна улс орны хөгжилд ч сөргөөр нөлөөлдөг. Үүнд:

• Хөдөө аж ахуйн газар ашиглах боломжгүй болох,
• Сургууль, эмнэлэгт хүрэх зам хаагдах,
• Дэд бүтэц хөгжих боломж хязгаарлагдах,
• Орон нутгийн эдийн засаг саарах,

Сүүлийн жилүүдэд зэвсэгт мөргөлдөөн нэмэгдсэнтэй холбоотойгоор мина, дэлбэрэх аюултай бүсийн хэмжээ дахин өсөх хандлагатай байна. Тухайлбал:

• Украин дэлхийн хамгийн их мина байрласан орнуудын нэг болжээ.
• Афганистан, Сири, Йемен зэрэг орнуудад минагийн хохирол өндөр хэвээр байна.

Судалгаагаар:

• Нэг мина үйлдвэрлэхэд 3–10 ам.доллар
• Харин нэг мина устгахад 300–1000 ам.доллар шаардлагатай байдаг

Зарим бүс нутгийг минаас бүрэн цэвэрлэхэд 10–30 жил шаардагдах тохиолдол ч бий. Дөрөвдүгээр сарын 4-ний өдөр дэлхийн олон оронд минагийн аюулын талаар сургалт, олон нийтийн мэдээллийн аян, хохирогчдыг дэмжих арга хэмжээ зохион байгуулдаг.

Энэхүү өдөр нь дайны үлдэгдэл аюул олон жилийн турш үргэлжилдгийг сануулж, хүний амь нас, аюулгүй байдлыг хамгаалах шаардлагыг дэлхий нийтэд дахин сануулдаг өдөр юм.